De Braal, Aarnout

Biografie

Begin 1956 keerde de gedeserteerde legionair Aarnoud de Braal, 31 jaar oud, terug naar zijn ouderlijk huis aan het Karel Doorman plein in Middelburg. Hij was in augustus 1954 in Indo-Chine aan zijn tocht huiswaarts begonnen samen met een Duitser genaamd Wagner.
Diverse kranten berichten uitvoerig over deze bijzondere desertie. “Door 800 km jungle naar huis terug” was de kop boven het artikel dat verscheen in het Algemeen Dagblad op 29 februari 1956.

Identificatie, 2025

Sinds September 2020 bestaat deze webpage over Aarnout de Braal.
Behalve de gegevens uit de krantenartikelen uit 1956, wist ik eigenlijk weinig over hem.
Zelfs zijn geboorte datum en geboorteplaats en de namen van zijn ouders waren mij niet bekent.
Daar kwam verandering in toen ik nakeek of zijn naam ook voorkwam op de website Oorlogsbronnen.nl.
Daarop kwam inderdaad de naam Aarnout de Braal voor, de zijn voornaam, weliswaar geschreven met een T aan het einde en niet met een D. Verder was Aarnout de Braal geboren in 1923 en niet zoals op basis van de berekening op basis van de gegevens uit de krantenartikelen, “31 jaar oud” in 1956 dus geboren 1924 of 1925.
Als volgt stond hij geregistreerd op de website van Documentatiegroep 40 -45

Gegevens over Aarnout (L.) de Braal ()

ID 2437
Achternaam Braal
Voornaam Aarnout
Initialen L.
Geboortedatum 20-8-1923
Plaats Hertogenbosch, ‘s-
Categorie Verzet
Bronnen:
Gedenkboek Verzetsherdenkingskruis

Verder gezocht met deze gegevens kwam ik op de website van Hans Boers [2].
Deze schreef dat Aarnout de Braal zich in Augustus 1946 verloofd had met Kahtleen Johannes en dat hij toen woonachtig was op het adres Dijkermanstraat 1 te Soerabaja.
Verder schreef Hans Boers zich afvragende of Aarnout de Braal militair was geweest:

“Was hij militair? Weet ik niet. Ik vermoed van wel, want hij zat vast in het Oranjehotel te Scheveningen verdacht van vijandelijk verzet en na Scheveningen werd hij naar Köln doorgevoerd”.

Zijn aanwezigheid in Nederlands Indie en het feit dat hij deel had uitgemaakt van het verzet kwamen overeen met feiten uit de krantenartikelen.
Met zeer hoge waarschijnlijk was Aarnout de Baal, geboren op 20 augustus 1923 de in 1956 naar Middelburg teruggekeerde legionair.

Jeugd

Aarnout Lambertus de Braal werd geboren op 20 augustus 1923 in ‘s-Hertogenbosch als zoon van Jan Braal en Petronella Geerdina van de Liefvoort.

1940-1945

In de oorlogsjaren werd hij door de Duitsers gearresteerd en wegens ophitsing tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld.

1941 Oranjehotel

Van 17 februari 1941 tot 16 mei 1941 verbleef Aarnout de Braal in het Oranjehotel. Reden “Duitsch vijandige gezindheid”. Daarna werd hij doorgevoerd naar Keulen, Kleef enz.

1941 – 1944 Prison Wittlich

In het Arolsen archief treffen we het volgende registratiekaartje aan van Arnoud de Braal.
Vrijwel zeker betreft het hier Arnout de Braal.
Hij zou gevangen hebben gezetten in het gevangenis van Wittlich, in Kleef, van 11 juni 1941 tot 20 september 1944.

De reden dat Aarnout de Braal hier gevangen werd gezet had mogelijk te maken mijn zijn leeftijd, hij was in Juni 1941 nog geen 18 jaar oud. De gevangenis in Wittlich werd vooral gebruikt als jeugdgevangenis.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Wittlich bij Kleef een werkkamp voor Franse krijgsgevangenen en een subkamp van het concentratiekamp Hinzert opgericht. Hierin zaten voornamelijk Poolse, Italiaanse en Luxemburgse gevangenen.

Als oorlogsvrijwilliger naar Indonesië

Na de bevrijding meldde hij zich aan als oorlogsvrijwilliger en deed hij dienst in Indonesië. Hij keerde terug in de burgermaatschappij, maar het wilde daar, niet erg lukken en daarom meldde hij zich aan bij het legioen.

In dienst van het Vreemdelingenlegioen

„Ik ben niet geronseld, maar heb mij aangemeld, gewoon in Parijs.” Na voltooiing van zijn opleiding in Noord-Afrika zat hij een tijd bij de administratie van het legioen. „Daar bleek mij uit de papieren, wat ik in de praktijk al had meegemaakt, namelijk dat 75 procent van het legioen uit Duitsers bestaat. Er zaten ook Fransen, maar ze werden als Belg of als Zwitser ingeschreven.”

Naar Indo-China

„Nee, eigenlijk is er niks te vertellen”, zei Aarnoud de Braai. „Over het vreemdelingenlegioen worden de vreemdste dingen verteld en in feite is het alleen een huurleger, dat als zodanig wordt gebruikt. In het begin had ik er weinig schokkends ondervonden, want ik zat op een kantoor. In 1953 werd dat een beetje anders, want toen gingen we naar Indochina”. Het wrange epos van Indochina moet men niet trachten op te tekenen uit de mond van deze Middelburger. Hij ontdoet het van iedere vorm van heroïsme en het wordt alleen het lange, eentonige verhaal van harde gevechten, waarbij het vreemdelingenlegioen niet is gespaard. De Braai zei: „Tot twee keer toe bleef er van ons bataljon weinig over en dan ga je bij jezelf denken hoe je daaraan kunt ontkomen, nietwaar?”

Desertie

Samen met een jonge Duitser besloot hij uiteindelijk te deserteren. In augustus 1954 liepen zij eenvoudig weg. Alleen het begin was eenvoudig. Indochina was nog in onrust en overal liepen de twee deserteurs de kans weer gegrepen te worden door een Franse patrouille. Tot iedere prijs moest dat worden voorkomen en tot die prijs behoorde bijvoorbeeld een vlucht in een moeras. Even veel gevaar dreigde van de kant van de bevolking, die nu ook weer niet overliep van genegenheid voor wat zij aanzagen als Fransen. Aarnoud de Braai slaagde er dikwijls in de stemming te doen omslaan door het voordragen van wat politiekgetinte liedjes, die er bij de Vietnamezen altijd wel ingingen. En dat betekende meestal voedsel.

Aan de rand van de jungle lag China. Daar was men gewend aan deserteurs van het legioen en zonder verder veel vragen belandden De Braal en zijn metgezel in een doorgangskamp, waar al ettelijke honderden Duitsers waren. „Paknum of zoiets heette het daar”, herinnerde hij zich moeilijk. Hij liep met de meerderheid mee en zo raakte hij in een trein, die als bestemming Oost-Duitsland had. „Van China heb ik eigenlijk weinig gezien, voornamelijk via het raampje van die trein. Er waren overal soldaten in blauwe uniformen, dat was misschien het meest opvallende”. Dat vond hij ook van Rusland, waar hij Russische soldaten nog bezig zag met manoeuvres.

Oost-Duitsland

Aangekomen in Oost-Duitsland begonnen de moeilijkheden. Om niet in de problemen te komen met de Volkspolizei deed De Braal, zich voor als Duitser. Met zijn naam was dat niet eenvoudig. Er werden verre Nederlandse voorouders bijgehaald, die naar Duitsland zouden zijn „geëmigreerd” en zo kreeg hij in Leipzig een Oostduits paspoort, dat was in juli 1955. In Bisschofswerda werkte hij in een meubelfabriek. Via een Nederlandse zakenman kon De Braai zijn ouders berichten waar hij was. Inmiddels bereidde hij zijn vlucht uit Oost-Duitsland voor. Hij ging naar OostBerlijn. „Dat kon, als je tegen iedereen maar zei dat je „naar het ministerie’ moest. Het klonk zo duur, dat iedereen je doorliet.” Aan de zonegrens werd hij echter gegrepen en een wantrouwende Volkspolizist wilde weten wat hij deed, zo reisvaardig met koffer en al. De koffer werd in beslag genomen.
Zaterdag 18 februari kwam hij West-Berlijn binnen. Met behulp van de Nederlandse consul kwam hij per vliegtuig naar Hannover en vandaar een paar dagen later naar Middelburg.

Provinciale Zeeuwse Courant | 1956 | 28 februari 1956 | pagina 2

Info

Bronnen