Egberts, Johan

Biografie

Jeugd

Johan Egberts, werd geboren in Deventer, Overijssel, op 2 juli 1914 als zoon van Egbert Egberts en Naatje Kieftenbelt.

Vreemdelingenlegioen

In 1935 nam hij dienst in het Franse vreemdelingenlegioen.

Tweede Wereldoorlog

Na de mobilisatie van Frankrijk in september 1939, melde Johan Egberts zich, waarschijnlijk vrijwillig, voor de komende strijd in Frankrijk.
Hij werd ingedeeld bij het 11^e Regiment Etrangere d’Infanterie.

In Juni 1940 werd hij door de Duitsers krijgsgevangen gemaakt.
Zijn naam is terug te vinden in de “Liste officielle des prisonniers de guerre français numero 36”

1942, Werken in Duitsland

Of Johan Egberts uit krijgsgevangenschap wist te ontsnappen of vrijgelaten werd is niet bekend.
Volgens het Memorie van Toelichting van zijn Naturalisatie verzoek uit 1955, zou hij op 1942 zijn aangehouden en gedwongen in Duitsland te werken [1].

SS-Sonderlager Hinzert

Op basis van documenten uit het Generallandesarchiv Karlsruhe [6] , weten we dat Johan Egberts zich van 21 januari 1942 tot en met 16 februari 1942 bevond in het SS-Sonderlager Hinzert.
Hier vond een medisch onderzoek plaatst, zijn temperatuur en pols werden dagelijks gemeten en hij kreeg ook medicamenten. De diagnose was angina.

Johan Egberts was niet de enige voormalige Legionair van het Franse Vreemdelingenlegioen die geïnterneerd was in SS-Sonderlager Hinzert.
Op de website van “Gedenkstätte SS-Sonderlager/KZ Hinzert” staat over de gevangenen het volgende geschreven:

Een bijzondere groep gevangenen bestond uit de voormalige leden van het Franse Vreemdelingenlegioen, die de Franse Vichy-regering volgens artikel 19 van het wapenstilstandsverdrag van 1940 aan het Duitse Rijk moest uitleveren. Deze voormalige legionairs van Duitse nationaliteit werden vanuit het uitleveringskamp in Fréjus via Chalon-sur-Saône naar Hinzert gedeporteerd.
Tussen juni 1941 en eind 1942 waren meer dan 800 voormalige leden van het Franse Vreemdelingenlegioen in Hinzert gevangen gehouden.
Volgens verklaringen van Luxemburgse ooggetuigen werden deze legionairs gescheiden van de andere gevangenen en in aparte barakken ondergebracht. Als hun controle de “Wehrwürdigkeit“ (militaire geschiktheid) vaststelde, werden zij overgenomen in de Wehrmacht of anders overgebracht naar andere gevangenissen, bijvoorbeeld naar de gevangenissen van Bruchsal of Kislau.

Elders staat iets anders geformuleerd :
Nach dem Waffenstillstandsabkommen 1940 kamen Deutsche, aber auch Ausländer, die in der französischen Fremdenlegion gedient hatten, hinzu. So wurden z.B. 437 Fremdenlegionäre aus dem Internierungslager Fréjus im Juli 1941 nach Hinzert überführt.

Een document van na de Tweede Wereldoorlog van 10 oktober 1945 geeft aan dat hij op 27 februari 1942 aankwam in de gemeente Baden Baden.
Bij een ander vrijwel soortgelijk document is deze datum doorgehaald en veranderd in 14 augustus 1942.
“Marokko, Marrakech 4” werd als plaats van herkomst geregistreerd bij de gemeente Baden Baden, Duitsland.

Johan Egberts trouwde op 9 januari 1943 in Baden Baden, Duitsland met de uit Amsterdam afkomstige Maria Johanna Kelvink geboren op 2 oktober 1915.
Maria Kelvink was kort daarvoor eerder getrouwd geweest en had uit dit huwelijk een dochter Olga.
Met Johan Egberts kreeg ze nog twee kinderen Robin en Frederik die in Baden Baden, Duitsland werden geboren.

Van 27 februari 1942 tot 11 augustus 1942 had Johan Egberts geïnterneerd gezeten in het Durchgangslager Sandweier, waaruit hij op 11 augustus 1942 ontslagen werd. De Duitse autoriteiten wisten dat hij afkomstig was uit het Franse Vreemdelingenlegioen. In Duitsland werd hij geregisseerd als buitenlandse arbeider.
Voor of tijdens deze periode was er een proces geweest tegen Johan Egberts in het “Durchgangslager für Fremdenlegionäre” Kislau. [6]

1946, terugkeer naar Nederland

Johan Egberts keerde met zijn vrouw en kinderen naar Nederland terug en vestigden zich op 25 maart 1946 aan de Maasstraat 44^II in Amsterdam.
Johan Egberts ging hij werken als kantoorbediende.

1955

In 1955 deed hij een verzoek zijn Nederlandse Nationaliteit weer terug te krijgen die hij door dienst te nemen in het Franse Vreemdelingenlegioen verloren had.
Het Memorie van toelichting was als volgt:

Egberts Johan
2 Johan Egberts, geboren te Deventer (Overijssel) 2 Juli 1914, kantoorbediende, wonende te Amsterdam, provincie Noordholland;
Johan Egberts, genoemd in artikel 2, onder 2, is Nederlander van geboorte.
Hij verloor het Nederlanderschap in 1935, toen hij — zonder daartoe bekomen Koninklijk verlof — dienst nam in het Franse vreemdelingenlegioen.

In 1940 heeft hij aan Franse zijde vrijwillig tegen de Duitsers gestreden; met het oog hierop kan ook hij voor kosteloze naturalisatie in aanmerking worden gebracht.

In 1942 werd hij aangehouden en gedwongen in Duitsland te werken.
Verzoeker woont sedert 1946 weer in ons land en voorziet hier als kantoorbediende in het onderhoud van zich en de zijnen.

Info

Bronnen