Van Gastel, Bertus

Biografie

Op 21 augustus 1952, werd door naturalisatie “de hoedanigheid van Nederlander” verleend aan:

1°.
Bertus Marinus van Gastel, geboren te Amsterdam (Noord-Holland) 6 Februari 1914. filiaalhouder van een huidenhandel, wonende te Assen, provincie Drenthe;
De staatloze verzoeker Bertus Marinus van Gastel, genoemd in artikel 2, onder 1°, was Nederlander van geboorte.
Hij verloor het Nederlanderschap door in 1937 in Franse krijgsdienst te treden.
Na zijn ontslag uit het vreemdelingenlegioen heeft hij van 1943 af op Nederlandse schepen gevaren.
Hij is drager van het Oorlogsherinneringskruis met de gesp Oorlogsdienst-koopvaardij 1940—1944.
Verzoeker is gehuwd met een Nederlandse vrouw en heeft als filiaalhouder van een huidenhandel genoegzame inkomsten.

Zoals het Memorie van Toelichting aangaf had Bertus van Gastel zijn Nederlanderschap verloren door in 1937 dienst te nemen in het Franse Vreemdelingenlegioen, men gaf er echter schijnbaar de voorkeur aan dit aan te duiden als in “Franse Krijgsdienst te treden”.

Jeugd

Bertus Marinus van Gastel werd geboren in Amsterdam (Noord-Holland) op 6 februari 1914 als zoon van Cornelis Leo van Gastel en Johanna Ketema.
Zijn ouder waren op 28 november 1906 in Amsterdam getrouwd.

Militaire Dienst

1933, 19 jaar oud, werd Bertus van Gastel vrijgesteld van militaire dienst vanwege broeder dienst [2].

1934

Amsterdam Marktkaart

In November 1934 stond Bertus van Gastel in Amsterdam ingeschreven als Marktkoopman in huishoudelijke artikelen. Zijn adres was toen Van Zesenstraat 50 ^III .

De vergunning werd in Februari 1935 op last van B&W van Amsterdam ingetrokken.

Vreemdelingenlegioen

In 1937 nam Bertus van Gastel, 23 jaar oud, dienst in het Franse Vreemdelingenlegioen.
Hij diende zijn contract van 5 jaar uit en ging in 1942 uit dienst.

Werkkamp Colomb Bechar

Ontslagen uit het Legioen, in het door de Vichy Regering gecontroleerde gedeelte van Noord Afrika kon hij als zovelen geen kant op.
Als gevolg van een wet in Vichy-Prankrijk geldig sinds eind september 1940 die bepaalde dat mannelijke buitenlanders van negentien tot vier-en-vijftig jaar oud in werkkampen opgesloten konden worden als zij, naar het oordeel van de Franse autoriteiten, ‘overbevolking’ veroorzaakten, werd hij naar een werkkamp (a) bij Colomb-Bechar gezonden.

Bertus van Gastel schreef een brief om hulp naar de consul in Algiers en kreeg als antwoord:

Ik trek mij van het geval niets aan het beste wat U doen kunt is in het Korps France d’Afrique ^(b) te gaan”.

Samen met 8 andere Nederlanders werd hij in Januari 1943 uit het kamp vrijgelaten en ging naar Algiers.

Persoonskaart Koopvaardijopvarenden

Als “Fireman” kwam Bertus van Gastel op 23 maart 1943 aan boord van het Noorse schip de “Bjørkhaug”.
Op 16 juli 1943 zou dit schip in de haven van Algiers exploderen toen er landmijnen verladen werden.
Na dit incident was hij gedwongen nog een tijd in Algiers te blijven.
Op 30 juli 1943 zou Bertus van Gastel met een Brits schip als passagier uit Algiers vertrekken naar de U.K. en daar op 12 augustus 1943 aankomen.
Hij werd ingedeeld of koos voor de koopvaardij en bleef tot zeker 1946 varen.

Naturalisatie

In tegenstelling tot de andere voormalige legionairs die dienst namen bij de Brigade “Prinses Irene” werd Bertus van Gastel tijdens de Tweede Wereldoorlog niet genaturaliseerd. We zien op zijn persoonskaart dan ook staan bij Nationality “Vreemdelingen paspoort”.

In 1952 kreeg hij zijn Nederlandse nationaliteit, verloren door in dienst te treden van het Franse Vreemdelingenlegioen, weer terug [6].

(a) https://www.ybz.org.il/ A report on the living conditions at camp of colomb-bechar G.T.E 21
http://www.24-aout-1944.org/IMG/pdf/intervention_cte-gte_marie_raffanau_.pdf

(b) Corps francs d’Afrique een eenheid opgericht op 25 November 1942

De nombreux camps d’internés civils sont créés en Algérie : réfugiés antinazis, réfugiés israélites d’Europe orientale et allemande, réfugiés espagnols de la Guerre d’Espagne, engagés de la Légion Étrangère démobilisés, adversaires politiques communistes ou gaullistes..etc… .Il y a plusieurs types de “camps” notamment les GTE (Groupements de Travailleurs Étrangers), les CSS (Centres de Séjour Surveillés), les Camps de Travail Surveillés (CTS) et les prisons.

Info

Bronnen