Van de Pas, Johan

Biografie

Bij Koninklijk Besluit N^o 1 van 15 januari 1945 werd dienstplichtig soldaat J.A.A. van de Pas onderscheiden met de militaire dapperheidsonderscheiding het Bronzen Kruis.
De mutatie was als volgt:

K.B. n^o.1 van 15 januari 1945

1150 J.A.A. van de Pas, dienstplichtig soldaat

Moedig en beleidvol optreden getoond tijdens de gevechten in de nabijheid van Tilburg op 26 oktober 1944 door, nadat eenige direct boven hem gestelde commandanten waren uitgevallen, zelfstandig het commando van de sectie op zich te nemen en de opdracht aan deze sectie gegeven, met succes, onder vijandelijk vuur te doen uitvoeren.

In een artikel verschenen in 1985 vermeldde de gewonde verzorger P.J.H. Gelissen een actie van Johan van de Pas bij de aanval op Tilburg in 1944. Hij schreef:

Door de hevigheid van de strijd was het niet meer mogelijk om met vervoer naar voren te komen, dus hebben Vissers én Gelissen de gewonde Raaijmakers tientallen meters door de vieze sloot teruggevoerd, hetgeen mogelijk gemaakt werd door Jan van de Pas, een van de 15 uit het legioen, die nog vooraan het riviertje De Leye [ De Lei ] zat en de Duitsers geregeld onder vuur hield.

In het blad “De vliegende Hollander” van 17 november 1944 werd aan de inzet van de verplegers, zoals Vissers en Gelissen, in een artikel met de kop “Het werk der Brigade ” aandacht besteed.

Er deden zich vele gevallen van persoonlijke heldenmoed voor. Zoo trotseerde een militaire dokter met een kleine groep verplegers zwaar artillerievuur om enige gewonden, die aan den overkant van een kanaal lagen, in veiligheid te brengen.

De toekenning van de dapperheidsonderscheiding werd geregistreerd op de militaire persoonskaart van Johan Van de Pas

Het lijkt erop dat eind 1944 in eerste instantie besloten was Johan van de Pas het Kruis van Verdienste toe te kennen ( r.a. 23-12-1944/14 ), iets wat begin 1945 (r.a. 27-1-45/18) gewijzigd werd in het Bronzen Kruis.
Wie was deze dappere soldaat?

Jeugd

Johan Adriaan Arnold van de Pas werd geboren op 8 oktober 1912 in Boxtel als zoon van Henricus Jacobus van de Pas en Adriana van den Brand.

Hij ging naar de lagere school in Boxtel tot zijn 15e jaar en kreeg toen diverse baantjes. Hij was onder andere schoenmaker. In 1928, ca. 16 jaar oud kwam hij op de schoenenfabriek van Rozen de Bakker in Oisterwijk te werken.

1931

Hij werd toen hij 19 jaar oud was zoals gebruikelijk geregistreerd en ook gekeurd voor militaire dienst. Johan van de Pas werd afgekeurd voor militaire dienst, op welke gronden is onbekend.

In de daaropvolgende jaren kwam Johan van de Pas regelmatig in aanraking met justitie o.a. voor diefstal en kreeg ook verschillende keren een gevangenisstraf opgelegd.
Hij leidde schijnbaar een zwervend bestaan en werd dan ook als “Zwervende” geregistreerd.

24 juli 1931 arr. Rechtbank ‘s Hertogenbosch Diefstal drie maanden gevangenisstraf met aftrek voorarrest
8 augustus 1931 15 sept.

2 maart 1931 Politierechter arr. Rechtbank ‘s Hertogenbosch
Diefstal; gedurende den voor de nachtrust bestemde tijd waarbij de schuldige zich de toegang tot de plaats des misdrijf heeft verschaft door middel van inklimming.
Twee maanden gevangenisstraf 15 sept 1931 14 november 1931

1933

Registratie gevangenisregister ‘s Hertogenbosch

Drie dagen wegens Veiligheid verkeer in gevaar brengen 9 tot 12 maart 1933 en twee dagen verboden weg berijden 12 tot 14 maart 1933.

1934

3 januari 1934 Handgemeen ‘s Hertogenbosch dronkenschap 5 dagen 14 tot 19 juni 1934 [5].

1936

In 1936 werd hij in de buurt van Assen opgepakt voor Bedelarij, verder werd hij geregistreerd als Los Werkman en Zwervend.
Zoals gebruikelijk in die tijd was de gevangenisstraf voor bedelen of landloperij niet zwaar, 2 dagen hechtenis maar de daarop volgende plaatsing in een Rijkswerk inrichting voor de duur van maar liefst één jaar en zes maanden was van een andere orde.

Bevel tot bewaring Rechter Commissaris ter Rechtbank te Assen d.d. 21 September 1936
Verlengd met 11 dagen Rechter Commissaris ter Rechtbank te Assen 24 September 1936 ingaande 27 september 1936
Krachtens vonnis van Pol, Rechter ter arr. Rechtbank te Assen dd. 30 september 1936 veroordeeld tot 2 dageb hechtenis en plaatsing in een Rijkswerk inrichting voor den Tijd van één jaar en zes maanden.

1938

In 1938, waarschijnlijk nadat zijn tijd in de Rijkswerk inrichting erop zat, probeerde Johan van de Pas in dienst te treden van het KNIL. Hij meldde zich voor de koloniale reserve, maar werd afgekeurd. Dat zijn strafblad invloed had op deze beslissing is niet uit te sluiten.

Bij zijn verhoor in Londen in 1943 door de Politie Buitendienst vermelde hij zijn verschillende straffen niet, slechts die te maken hadden gehad met dronkenschap.

Franse Vreemdelingenlegioen

Als rede waarom hij dienst nam in het Franse Vreemdelingenlegioen verklaarde hij:

“Ging wegens werkeloosheid in April 1938 naar Frankrijk om werk te zoeken”.

Eind april 1938 tekende hij voor het Vreemdelingenlegioen.
Kreeg opleiding als infanterist in Saida.

Kwam op 26 December 1942 aan het front in Tunis, alwaar hij bleef tot 9 mei 1943.
Werd op deze dag gewond (schot in linkerarm).
Dit gebeurde bij de gevechten bij Djebel Zaghouan.

Bleef in het ziekenhuis tot 27 Juli 1943.
Ging met ziekenverlof en ontmoette kapitein van der Steeg in Sidi Bel Abbes op 3 augustus 1943.
Tekende op 5 october 1943 als vrijwilliger voor het Kon. Ned Leger.

Kreeg aan het Tunis front het Croix de Guerre, Croix de Combattant, Medaille Blesses en Medaille Interallies.

Opmerkelijk is de volgende verklaring van hem in 1943:

Is teleurgesteld in de weinig strijdlustige geest in het Ned. Leger.
Was liever in het legioen gebleven, daar hij dan aan het front kon vechten.

In Engeland werd een Militaire Persoonskaart van hem aangemaakt waarop het volgende geregistreerd werd.

Was in Nederland afgekeurd
In Noord-Afrika aangekomen 11-4-38
Contract bij Legioen loopt af of is afgeloopen en kan zich daarom ter beschikking van de Nederlandsche autoriteiten stellen; bevindt zich te Sidi-Bel-Abbes (exh. 4-9-43/7)
Te Algiers ingelijfd en zal eind der maand naar Engeland komen (exh 4-9-43/7)
In Engeland aangekomen 6-11-43 met 2^e Det.Noord-Afrika en bij Depot*
15-11-43 naar Brigade; moet eenige dagen naar Londen komen voor onderzoek (r.a. 15-11-43/36)
Blijft ingedeeld bij Brigade(r.a. 4-12-43/8)
Bekrachtigde verbandacte (exh. 2-12-43/11)
Bij beschikking van de Ministers van Justitie en Oorlog dd. 19-5-44 een verzoek om geheele of gedeeltelijke gratie van de door den Krijgsraad te Velde van 28-3-44 opgelegde straf
afgewezen (exh. 12-7-44/29)
Toegekend Oorlogs-Herinneringskruis.
Vertrokken naar Frankrijk met de Brigade (Exh: 24.8.44-11-)
K.V.V. (r.a. 23-12-44/14) (K.B.15-1-45/1)
Bronzen Kruis (r.a. 27-1-45/18) (KB.15-1-45 Nr. 1 )

Nederlands Indie

Mogelijk werd Johan van de Pas die na de Tweede Wereldoorlog in dienst bleef bij het Nederlandse leger, uitgezonden naar Nederlands Indie. Zeker is dit niet.

17-11-45 over naar I- Regt.Pr.Ir.
18-12-45 kind geboren: Mrie Adriana
10-4-46 over naar Regt.
8-8-46 over naar II- 10 R.I.
15-8-46 over naar 2-II- T.Tr.
20-1-47 over naar Demob.cie te ‘s-Hage
20-2-47 ontheven uit zijn verbintenis als vrijw.o.v.g.d.
Deze ontheffing brengt geen wijziging in zijn verhouding tot den dienstplicht. M B 20-2-47.1402

8-10-51 Toegekend Oorlogsherinneringskruis met de gespen “Krijg te Land 1940 – 1945”
en “Normandie 1944” nr 2321^A 26-10-51 247318

Oproep

In Juni 1996 verscheen er in Nummer 43, 11^de jaargang van De Vaandeldrager, Officieel orgaan van de
VERENIGING VAN OUDSTRIJDERS VAN DE KONINKLIJKE NEDERLANDSE BRIGADEPRINSES IRENE” op bladzijde 26 de volgende oproep:

ONBEKENDE LEGIONAIR
Mevrouw S.M. van de Pas – Bouterse bezit een foto van haar man in uniform van het Franse Vreemdelingenlegioen. Naast hem staat een Nederlander, eveneens legionair, die samen met hem later bij de Brigade heeft gediend. Kent iemand die persoon links op de foto.
Graag een berichtje aan mevrouw van de Pas, Kruiningen

De foto van Johan van de Pas als legionair op deze webpage is een bewerkt detail van deze foto.

Info

Bronnen