Van den Heuvel, Ferdinandus

Biografie

“Lastig”

Ferdinandus van den Heuvel, zijn naam stond tot Januari 2026, niet in de lijst van de uit Nederland afkomstige mannen die tijdens de Eerste Wereldoorlog diende in het Franse Vreemdelingenlegioen en ook niet in de lijst van mannen uit diezelfde periode waarvan het onderzoek doodgelopen was.
Ik had zijn naam wel opgenomen in mijn 1914 – 1918 onderzoeksdossier, met als opmerking “lastig”.
Van den Heuvel, Ferdinandus Johannès Maria geboren 1874, Pays Bas, dat was alles wat ik van hem wist.
De bron van deze schaarse feiten kon ik helaas ook niet meer achterhalen.
Aangezien er ook geen concrete aanwijzing was of hij daadwerkelijk in het Franse Vreemdelingenlegioen had gediend tijdens de Eerste Wereldoorlog had ik hem in bovengenoemde lijst niet opgenomen en ook nog geen webpage van hem gemaakt.
Dit veranderde begin Januari 2026, toen ik een E-mail kreeg van een ver familielid van Ferdinandus van den Heuvel, met als onderwerp, “Een nieuwe legionair”.
In de E-mail stond:

In mijn familiefotoboek staat een foto van een oudoom die in het Franse vreemdelingenlegioen zou hebben gezeten.
Het heet Ferdinandus Johannes van den Heuvel, geboren in Den Haag 24-10-1874.
Hij is degene die op de bijgevoegde foto in het midden staat en een snor heeft.
Het lijkt erop dat hij er gerevalideerd werd wegens een verwonding.

Op 29-9-1934 werd hij opnieuw ingeschreven in het bevolkingsregister van Den Haag.
Als vorige woonplaats wordt Rijssel vermeld. Hier was/is een recruteringscentrum.
Ook hiervan heb ik een afbeelding bijgevoegd.

Ik weet niet of hij zijn Nederlandschap (tijdelijk) is kwijtgeraakt.
Mijn grootmoeder wilde hem na terugkeer uit Frankrijk thuis niet ontvangen,
vermoedelijk uit schaamte.

Heeft u meer informatie?

Met deze aanvullende informatie pakte ik, na jaren, het onderzoek naar Ferdinandus van den Heuvel weer op.

1901 Naturalisés

Al snel leverde dit resultaat op, in het “Bulletin officiel du Gouvernement général de l’Algérie” uit 1901 stond dat bij het “décret” van 16 juni 1900 de volgende personen tot “françias” waren genaturaliseerd.

Par décret du 16 juin 1900, contresigné par M. le garde des sceaux, ministre de la justice et rendu en conformité du sénafus-consulte du 14 juillet 1863, sont naturalisés français, les étrangers dont les noms suivent :

Als Vandel Heuvel, maar verder met zijn voornamen correct geschreven, stond hij in een lijst met andere soldaten van het 2^e régiment étranger.
Twee vragen waren nu beantwoord, Ferdinandus van den Heuvel had in het Franse Vreemdelingenlegioen gediend en was in 1900, 26 jaar oud, Fransman geworden en zodoende dus zijn Nederlanderschap kwijtgeraakt.

Jeugd

Ferdinandus Johannes Maria van den Heuvel werd op 24 oktober 1874 in Den Haag geboren als zoon van Ferdinandus Johannes Vincentius van den Heuvel en Hendrica Johanna de Rijk.
Zijn ouders waren op 4 september 1862 in Utrecht getrouwd.

Instituut De Ruwenberg

Op 8 oktober 1884, kort voor zijn. tiende verjaardag werd Ferdinandus van den Heuvel, met zijn voornaam geschreven als Felix ingeschreven in Sint-Michielsgestel in het Register van het Instituut De Ruwenberg, met als beroep, schoolleerling.
Het voornaamste doel van dit Instituut was, om jongelingen boven de zeven en beneden de twaalf jaar door een godsdienstige opvoeding en het onderricht in de Nederlandse en Franse taal voor te bereiden op de studie der Humanoria in het Seminarie.
De studie der humaniora in het kleinseminarie (12-18 jaar) was een intensieve, zesjarige klassieke opleiding, gericht op de voorbereiding voor het grootseminarie. Het curriculum omvatte vooral Latijn, Grieks, Nederlands, Frans, geschiedenis, aardrijkskunde en wijsbegeerte, vaak aangevuld met een streng internatenregime en dagelijkse misbezoek.
Op 26 maart 1888 vetrok Ferdinandus van den Heuvel naar Sittard.

1889

Op 18 februari 1889 werd hij afkomstig uit Sittard ingeschreven bij een familie in Ravenstein.
Enkele maanden later, op 11 oktober 1889 zou hij naar Den Haag vertrekken.
Vrijwel zeker had Ferdinandus van den Heuvel zijn studie afgebroken of af moeten breken.

1892

Begin 1892, op 18 januari, verscheen er in de Haagsche courant volgende opmerkelijke advertentie.

Franse Vreemdelingenlegioen

Wanneer Ferdinand van den Heuvel dienst nam in het Franse Vreemdelingenlegioen is tot nu toe onbekend.
Gebaseerd op de datum van zijn naturalisatie en het feit dat de meest legionairs in die periode na een aantal jaren dienst een aanvraag tot naturalisatie konden doen, is de schatting rond 1895.

Hoe lang hij diende is ook onbekend.

Belgie

In het Vreemdelingenregister van de stad Antwerpen staat in de periode 1901 – 1915 een man geregistreerd met de naam Ferdinand Jan Marie Van den Heuvel, geboren in 1874 te ‘S-Gravenhage.
Vrijwel zeker gaat het hierbij om Ferdinandus van den Heuvel.
De index [5] verwijst naar de jaren 1901 tot en 1915.
In die index staat Ferdinand Jan Marie Van den Heuvel met het dossiernummer 134400.

Het corresponderende dossier [6] is een lijst van uit België gezette personen in de periode rond 1910.
Waarschijnlijk verbleef Ferdinandus van den Heuvel enige tijd in Antwerpen, maar werd het land uitgezet, als Frans staatsburger waarschijnlijk terug naar Frankrijk.

1914 – 1918 Franse militaire dienst

Genaturaliseerd tot Fransman betekende ook dat Ferdinandus van den Heuvel formeel dienstplichtig was en als zodanig is het niet uitgesloten dat hij tijdens de Eerste Wereldoorlog werd opgeroepen.

1917

Aan het einde van 1917, 14 december, stuurde Ferdinandus van den Heuvel een foto naar zijn broer, Henri en zijn schoonzuster

Op de achterkant hiervan vermelde hij zijn eenheid P.G.S.A. 4 Convois Automobiles.
Deze afkorting staat voor Parc de Groupes de Sections Automobiles een Franse militaire transporteenheid.
Hij diende dus niet meer bij het Vreemdelingenlegioen.
De afkorting BCM staat voor Bureau Central Militaire in Parijs. Het BCM fungeerde als centraal sorteercentrum in Parijs om de poststroom naar de soldaten aan het front te beheren.

1934 Terugkeer naar Nederland

Op 29 september 1934 keerde Ferdinandus van den Heuvel weer terug naar Nederland.
Als plaats van herkomst was Lille in Frankrijk aangegeven.
Ferdinand van den Heuvel ging weer wonen in zijn geboortestad Den Haag.
Als beroep stond machinist genoteerd.

1940 Overlijden

Op 27 november 1940 overleed Ferdinandus van den Heuvel in ‘s-Gravenhage [4].

Info

Bronnen