Schwarz, Cornelis

Biografie

1943 “Het gebruikelijke onderzoek”

Op 6 november 1943 kwam Engelandvaarder en oud-legionair Cornelis Schwarz vanuit Noord-Afrika aan in Engeland en moest enige dagen naar Londen voor “het gebruikelijke onderzoek”. Zo staat te lezen op zijn Militaire persoonskaart [1].

In Engeland aangekomen 6-11-43 met 2^e Detachement Noord-Afrika en bij Depot
Zou eerst op al 10-11-43 van Depot naar Brigade vertrekken doch blijft voorloopig nog bij Depot daar keuringsklasse nog niet bekend is;
moet eenige dagen naar Londen komen voor het gebruikelijke onderzoek. (r.a. 15-11-43/36)
[1]

Het betrof hier een onderzoek naar o.a. hun politieke betrouwbaarheid.
Engelandvaarders werden na aankomst in Engeland eerst door de Engelse veiligheidsdienst MI5 ondervraagd en beoordeeld op hun politieke betrouwbaarheid.
Daarna werden de Engelandvaarders verhoord door de Nederlandse veiligheidsdienst. Tot 1942 was dat de Centrale Inlichtingen Dienst (CID). Na de reorganisatie van deze dienst, werd de Politie-Buitendienst (PBD) verantwoordelijk voor het afnemen van de verhoren. De PBD was een onderdeel van de Afdeling Politie van het ministerie van Justitie.
De verhoren van de Nederlandse veiligheidsdienst bevatten onder andere de volgende informatie:
persoons- en familiegegevens van de Engelandvaarder;
een beschrijving van het (eventuele) verzetsverleden in Nederland;
een beschrijving van de reis naar Engeland;
een opsomming van volgens de Engelandvaarder betrouwbare en onbetrouwbare personen in Nederland of onderweg.

De verhoren van de Nederlandse veiligheidsdienst zijn bewaard gebleven. Deze verhoren vormen niet alleen een basis voor de reizen van Engelandvaarders, maar geven vaak ook details over de tijd die sommige van hen ik het Franse Vreemdelingenlegioen doorbrachten [7].

Jeugd

Cornelis Schwarz werd geboren op 3 november 1922 in Stompwijk als zoon van Gustav Otto Schwarz en Wilhelmina van der Kaaij.
Zijn ouders waren op 15 april 1914 in Den Haag getrouwd.
Hij had twee oudere zussen en drie oudere broers en een jongere broer en een jongere zus.
Een van die oudere broers was Wilhelm Schwarz.

1943 Verhoor van de Nederlandse veiligheidsdienst

Op 18 november 1943 verklaarde Cornelis Schwarz in Londen tegenover A. Wolters van de PBD [8] het volgende:

Mijn kameraad Jan Iepenburg oud 21 jaar, wonende te Utrecht Groeneweg 103, had contact met iemand die ons weg zou helpen, doch hiervan kwam niets daarom vatten mijn broer Wilhelm Pieter, Iepenburg en ik het plan op om het zelf maar te proberen via Frankrijk naar Engeland te gaan. […]

[…] Op 13 Oktober 1941 namen wij den trein naar Dyon en vandaar per bus naar Chalons, alwaar geslapen bij een boer nabij de demarcatielijn. Deze lijn zijn wij ook overdag gepasseerd en zijn terstond in onbezet Frankrijk aangehouden. Hierbij kregen wij de keus of uitlevering aan de Duitsers of Vreemdelingenlegioen.
Wij besloten dit laatste te kiezen om te proberen nog van Marseille weg te komen.
In Marseille was ons geld op een daardoor konden wij helaas niet verder komen.

Franse Vreemdelingenlegioen

Op 24 oktober 1941 hebben wij getekend voor 5 jaren.
In December 1941 zijn wij overgebracht naar Oran via SbA gingen we naar Saida, alwaar wij 5 maanden opleiding hebben gehad, waarna wij teruggingen naar SbA.

Op 25 Juli 1942 gingen wij naar Fez alwaar mijn broer en ik in het muziekkorps kwamen tot 7 November 1942.


9 November 1942 Strijd om Lyautey

Op 8 november 1942 hebben mijn broer en ik gevochten tegen de Amerikanen, deserteerden op den 11^den en waren bij de Amerikanen op 12 November.

Tunesië

Door de wapenstilstand werden wij teruggestuurd naar de Fransen en zijn naar Meknes gegaan tot 25 December 1942 en gingen daarna naar Tunis.

Wij hebben daar gevochten en ik werd gewond op 22 januari 1943 bij Pont du Fahs (een kogel door mijn long en linker borst).


Ontslag uit Vreemdelingenlegioen

Op 27 Januari 1943 werd ik eerst opgeraapt en diezelfden dag geopereerd, waarbij de kogel verwijderd werd.

Tot 24 maart ben ik in het hospitaal geweest en kreeg een rustperiode daar mijn linkerarm lam was.
Daarna kwam ik terug in SbA in staat van afkeuring en met pensioen gaande.
Na verloop van tijd kon ik mijn arm weer bewegen. Intussen had ik reeds geschreven naar den Nederlandsen Consul te Algiers en door diens tussenkomst ben ik op 3 Oktober 1943 ontslagen uit het Vreemdelingenlegioen en reisde naar Algiers.

Naar Engeland

Op 27 oktober 1943 reisde ik af naar Engeland aankomst 6 november 1943.

Mijn broer en Iepenburg zullen later komen.

Ik ben nog steeds onder dokters behandeling daar ik nog splinters in mijn lichaam heb en een gebroken rib.
Ik ben voorgesteld voor het Croix de Guerre, het gewondenkruis e.d.
Ik ben anti Frans door hun mentaliteit meer dan de helft der Fransen is voor de Duitsers en dan is er nog een deel dat met de winnende kant meegaat.
Ik ben heel slecht behandeld worden.

[ A. Wolters voegde hier later nog aan toe ]

Een eenvoudige arbeidersjongens.
Hij is zeer zwaar gewond geweest en nam het feit dat hij zijn Nederlandsche Nationaliteit verloren had zwaar op.

18 Nov. 1943 A Wolters

13167

11 december 1943, Algiers “Recruteering in Noord Afrika” Blesses

In het kader van de missie “Recruteering in Noord Afrika” schreef het Consulaat der Nederlanden
 te Algiers op 11 december 1943 aan de Minister van Oorlog in Londen:

Bijgaand gelieve Uwe Excellentie de thans binnengekomen lijst van gewonde en verdwenen Nederlanders uit het 3^e R.E.I. aan te treffen.

Op deze lijst staan met N^o Matricule 99.304 Cornelis Schwarz en met N^o 99.305 zijn broer Wilhelm beide als gewond geraakt.
Bij Cornelis Schwarz staan de datum 22-01-1943 , plaats Sidi Saad’t en aard van de verwondingen.
“Plaie pénétrante de l’héiitorax gauche”
Met pen is bijgeschreven “reeds in V.K.”.

Op de militaire persoonskaart werden de volgende gegevens over deze periode geregistreerd

Rekrutering Algiers
Na invasie in Fransche Legioen gekomen als vluchteling; indien hij goedgekeurd wordt, kan hij herwaarts komen (exh.29-7-43/43);
was verplicht op 24-10-41 een contract voor 5 jaar te teekenen.
Bevindt zich te Sidi-Bel-Abbes (exh.4-9-43/7)
Werd in Tunis gewond en zal thans voor de eerste zes maanden zijn linkerarm niet kunnen gebruiken; heeft in Holland niet gediend; In Noord-Afrika aangekomen December 1941.
Te Algiers ingelijfd en zal eind dezer maand naar Engeland worden gedirigeerd(exh.13-10-43/16)
Als C-gekeurd en zal per eerstvolgende gelegenheid naar Engeland worden gezonden (exh.1-11-43/20)
XX-10-43 Ingescheept met bestemming Engeland.

6 november 1943 Aankomst Engeland

Zie voor gegevens militaire persoonskaart, kader bij begin webpage.

xx-12~43 van W’ton naar Det. Londen naar W’ton (Mut.Dep. 9-12~43)( r.a. 4-12-43/8)
Bekrachtiging verbandacte (exh. 27-12-43/11)
X3-12-43 van Det.Londen naar W’ton (Mut.Det.Londen Dec.’43)

Onderscheidingen

K.V.V. (K.B.12.2.44-2) (r.a.10.2.44-1189P)

Ipenburg zou hierover in 1947 verklaren.

De beide SWARTS hebben het Kruis van Verdienste gekregen in Engeland.
Zij hadden het uit handen van H.M. de Koningin ontvangen.
Dat vertelde zij mij toen ik in Londen aankwam.

[ Verklaring van J.Ipenburg afgelegd in de vergadering van de Sub-Commissie Militaire Onderscheidingen van 8 Juli 1947 ]

Formulieren voor ontslag naar Mil•Attache(r.a. [ niet geregistreerd ].
XX.2.45 van Det. W’ton naar Det. London (Mut. Depot 2.3.45)

25 september 1944 Croix de Guerre

Bij Fransche Legerorder van 25 September 1944 door den Commandeerend Generaal het Oorlogskruis met Palm (Croix de Guerre avec Palme) toegekend;
toestemming gevraagd aan H.M.de Koningin tot het dragen van deze onderscheiding (exh. 4.8.44/39) (r. a. [niet verder geregistreerd ].
Toestemming verleend tot het aannemen en dragen van het Croix de Guerre avec Palme (K.B. 29•3•45 n^o 48)
[1]

OHK

Door middel van een paarse stempel werd op zijn militaire persoonskaart nog geregistreerd, toegekend Oorlogs-Herinneringskruis.

Info

Bronnen