Smekens, Charles

Biografie

1916 Inleiding

In het krantenartikel “Van Hollanders die voor Frankrijk vechten” van 9 januari 1916, beschreef een oud-legionair enthousiast over een wat oudere uit Amsterdam afkomstige Nederlandse oorlogsvrijwilliger in het Franse Vreemdelingenlegioen. Deze deed daar dienst als “militairen kleermaker”.

Niet te vergeten ook onze militairen kleermaker. Een kerel was dat die Smeekens! Hij kwam uit Amsterdam en had zijn pensioen voor meer dan 12 jaren dienst in Nederlands-Indië. Tot voor het uitbreken van den oorlog was hij in dienst bij de firma Ed. Troe te Amsterdam, maar toen de eerste schoten gevallen waren is hij naar Frankrijk getrokken en heeft daar als vrijwilliger dienst genomen.
Thans is Smeekens, die reeds 47 jaar telt, overgegaan bij het Belgische leger.

Onderzoek

Het feit dat “Smeekens” overgegaan was naar het Belgische leger, maakte jaren later deel uit van de informatie die een identificatie mogelijk maakten.
Net zoals bijvoorbeeld, in de casus “Van Rooij” [ Dionijsius van Wanrooij ].

1925 Bedelarij

Maar ook de gebeurtenis die er toe leiden dat Charles Smekens jaren later, in 1925, nog eens in de kranten kwam, hielpen bij deze identificatie.
Dit voor een weinig heroïsche gebeurtenis, hij werd opgepakt voor bedelarij.
Zie hierover ook deze post: 23 september 1925. Bedelarij, S., Chr. J. J.
Het “Nieuwsblad van het Noorden” berichtte er op 24 september 1925 als volgt over:

Een bedelend oud-soldaat.
HET DROEVE LOT VAN EEN ; OUD-SOLDAAT.
Na 30 jaren dienst in Indië en Afrika.

EEN JAARPENSIOEN VAN ƒ 27.-.
(Van onzen correspondent.)

MAASTRICHT, 24 Sept — Voor de rechtbank alhier had zich dezer dagen jegens bedelarij te verantwoordèn, de 57-jarige Ch. J. J. W. geboren te Harderwijk, thans zonder vaste woonplaats en zoo goed als zonder middelen van bestaan.
Bekl. had twaalf jaren bij het Nederlandsch Indische leger gediend, en was daarna bij het Fransche Vreemdelingenlegioen in Algiers overgegaan.
In het geheel had hij 30 jaren lang in militairen dienst doorgebracht.
Hij had niets anders om van te leven dan een pensioentje van 240 francs ( zoowat f 27 in Hollandsch geld) per jaar.
Werk kon hij wegens zijn leeftijd nergens vinden. Overal had hij zich aangemeld voor steun of hulp of plaatsing in een gesticht, maar telkens tevergeefs.
Ten einde raad had hij zich om werk in de mijnen aangeroeid, maar daarvoor was hij te oud. Vervolgens had hij in de marechaussée kazerne om onderdak gevraagd, doch ook daar kon men hem niet helpen.
De raad was hem gegeven om te gaan bedelen, dan zou procesverhaal worden opgemaakt, en kon hij misschien naar een Rijkswerkinrichting worden opgezonden.

„Ja, meneer de President, ik heb den raad opgevolgd, en ofschoon het me vreselijk tegenstaat, de hand te moeten uitsteken, heb ik in een tegenover de kazerne gelegen villa een aalmoes gevraagd, ik kreeg 2 centen, en nu sta , ik hier wegens bedelarij”.

Het O. M. vroeg 10 dagen hechtenis, met aftrek van het voorarrest, zoodat bekl. onmiddellijk in vrijheid werd gesteld.
Het schijnt, dat , hij voor de 12 jaren militairen dienst in Indië , (die voor pensioen dubbel tellen) geen pensioen geniet, of, omdat in dien tijd voor 12 jaren dienst geen pensioen werd uitbetaald, óf wel, omdat hij door den dienst in het Vreemdenlegioen, met zijn Nederlanderschap, ook al de daaraan verbonden rechten is kwijtgeraakt.
Hoe het ook zij, de man heeft zijn beste levensjaren aan Nederlandschen en Franschen militairen dienst gegeven, dertig jaren in de tropen doorgebracht, verschillende gevechten meegemaakt en het resultaat is, een niet noemenswaardig pensioen, een geknakte gezondheid, en armoede, met een eenzamen ouden dag in een werkinrichting in het vooruitzicht.

Jeugd

Charles Jacobus Joseph Smekens, werd geboren op 21 juli 1868 in Tonsel [ een buurtschap bij Harderwijk ] als zoon van Carolus Antonius Smekens en Cornelia Elisabeth van Ooijen [3].
Zijn vader was een gepensioneerd beroepsmilitair.
Zijn ouder waren op 16 mei 1866 te Harderwijk getrouwd [2].

Opvallend is dat er op die datum twee inschrijvingen in het geboorteregister zijn:
N^o 103 Jacobus Charles Joseph Smekens (namiddags half vier)
N^o 104 Charles Jacobus Joseph Smekens (‘s avond om zeven uren)

We hebben hier dus te maken met een tweeling.
Het is hier dus van crucial belang alert te zijn op de volgorde van de voornamen om een eventuele verwisseling van de tweelingbroers te voorkomen.

Om meer over de “12 jaren militairen dienst in Indië” zocht ik op de achternaam Smekens in de “index Oost-Indië – Suppletiefolio’s”
Daaruit bleek dat 4 van de 5 zonen dienst genomen hadden bij het KNIL en vader Carolus (Charles) Smekens zelf ook oud KNIL militair was.

Hermanus Johannes Smekens 1862-1918
Jannette Cornelia Allegonda Smekens 1866-?
Charles Jacobus Joseph Smekens 1868-?
Jacobus Charles Joseph Smekens 1868-?
Frederikus Hendrikus Smekens 1870-?
Louisa Johanna Cornelia Smekens 1872-?
Leopold Jan Charles Smekens 1873-1949 Ridder MWO 4e klasse

De enige die echter niet gevonden werd in de “Oost-Indië – Suppletiefolio’s” was Charles J. J. Smekens.
En dit riep enige tijd wat twijfel op wie van de tweelingbroers nu in het Vreemdelingenlegioen gediend had.
Zie voor de analyse hierover deze post Nederlandse oorlogsvrijwilliger 1914-1918 Smekens, Charles of toch Jacobus, zijn tweelingbroer ?

1888 Rechtbank Amsterdam

Wat wel gevonden werd was in een registratie van de rechtbank voor Amsterdam een 19 jarige gedaagde met een vrijwijl identieke naam, alleen Joseph werd geschreven als Josephus.

Charles Jacobus Josephus Smekens
Vonnisnummer: 47
Rechtbank: Amsterdam
Jaar: 1888
Voornaam: Charles Jacobus Josephus
Achternaam: Smekens
Leeftijd: 19
Rol: Gedaagde
Toegangsnummer: 198 Arrondissementsrechtbank Amsterdam
Inventarisnummer: 140

In Harderwijk komen we verder bij het gezin van “Weijer, van de Hendrikus Jacobus” borstelmaker van beroep in Harderwijk een registratie tegen van “Smekens Charles Jacobus Josephus”, niet verwant, 23-07-1868 Harderwijk, o rk. 11-12-1888 afkomstig uit Nijkerk en vertrokken naar Arnhem, Ambtshalve afgeschreven 23-01-1900.

Vreemdelingenlegioen

Wanneer Charles Jacobus Joseph Smekens dienst genomen heeft in het Franse Vreemdelingenlegioen is tot nu toe niet bekend.
Zou hij op basis van diverse krantenartikelen daadwerkelijk 15 jaar dienst gedaan hebben en op basis van de informatie van de oud-legionair eind 1914 vanuit Nederland naar Frankrijk zijn gegaan toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, moet dit voor 1909 zijn geweest.
Omdat er zeer gerede twijfel is over zijn diensttijd in Nederlandsch Indie, is mogelijk zijn informatie over het Legioen mogelijk ook maar gedeeltelijk waar.
Wat wel klopt is daar hij dienst nam in het Belgische leger.

Belgische krijgsdienst

Dossiers van personen geboren voor 1889 bevinden zich:
Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis

Persoonlijke militaire dossiers

1925 – 1927 Kesslerstichting Den Haag

Op 4 mei 1925 werd Charles J.J. Smekens ingeschreven als inwoner van Den Haag.
Hij was afkomstig uit Parijs. Zijn adres was De la Reykade 207 Kesslerstichting.

Dit was een “Tehuis voor Onbehuisden”

Op 21 maart 1923 werd op De La Reyweg een speciaal gebouw voor de opvang van thuislozen geopend. In het huis was veel ruimte, er werd een slaapzaal voor 75 mannen ingericht. De thuislozen konden nu ook langer dan drie nachten blijven. Bij binnenkomst in het gebouw aan de De La Reyweg kregen ze de keuze tussen opname in het tehuis voor een langere periode tegen een geringe vergoeding of een verblijf in het passantenverblijf voor maximaal veertien achtereenvolgende nachten.

Het incident van de Bedelarij, september – oktober 1925, vond plaats aan het begin van registratie in Den Haag.
Charles J.J. Smekens bleef op basis van de registratie op zijn persoonskaart tot 3 september 1927 in Den Haag. Aangegeven werd dat hij daarna Antwerpen was vertrokken.

Info

Bronnen