Op 5 maart 1855 berichtte de Nieuwe Rotterdamsche Courant over de terugkeer naar Nederland van een deserteur uit het Nederlandse leger, die twaalf jaar in het Franse Vreemdelingenlegioen had gediend.
Enkele jaren was onduidelijk wie V. was.
Als V. afkomstig uit Kampen stond hij daarom ook in het overzicht van uit Nederland afkomstige legionairs.
Identificatieprocedure
Op basis van het krantenartikel kon de volgende identificatiestructuur opgesteld:
Initialen, V.
Leeftijd in 1855, 42 jaar ( geboortejaar 1812 of 1813 )
Geboorteplaats, Kampen
Dienst in Nederland, tot 1842
Eenheid, Regiment Lanciers, gelegerd in Roermond
Franse dienst, 1842–1854 in Algiers, 1854–1855 in de Krim
Terugkeer, Begin 1855, vrijwillige melding in Breda
Krijgsraad, Februari–maart 1855 in Arnhem
Het onderzoek
De stamboeken van het regiment Lanciers
Ik begon met het regiment Lanciers waarin hij gediend had.
Ging het hierbij om het 1e of het 2e regiment Lanciers?
Hiermee verder gezocht leverde volgende informatie op:
Van maart 1841 tot september 1849 werd voor het Regiment Huzaren de naam 2e Regiment Lanciers gebruikt.
Een helft van dit 2e regiment lag in de stad Venlo. De andere helft was in Roermond gelegerd […] [Ref. ]
Er zijn van dit regiment twee namenklappers beschikbaar:
493A namenklapper tot, 1849
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.13.09/invnr/493A
1252A namenklapper, 1821-1849
Het vroegst mogelijke moment dat V. in deze eenheid gediend zou kunnen hebben was vanaf 16 jaar dus vanaf het jaar, 1828 tot 1829.
Hij deserteerde in het jaar 1842.
491 stamboeknummers 2888-4123, 1828-1832
492 stamboeknummers 4124-4645, 1832-1835
493 stamboeknummers 4646-5338, 1836-1841
1251 stamboeknummers 5339-6034, 1842-1846
Het aantal mannen met een achternaam beginnende met V. bleek echter zeer omvangrijk en daarom werd besloten een andere optie te kiezen.
Kinderen geboren in Kampen in de periode 1812 – 1813
Ook bij deze optie bleek het aantal mogelijkheden omvangrijk, waarbij dan ook nog eens iedere naam geverifieerd moest worden. Daarom werd toch maar weer gekozen voor de volgende variant.
Krijgsraad te Arnhem
De staten van militairen die gedagvaard door de Krijgsraad in Arnhem in 1855 bevinden zich in het Gelders archief.
Krijgsraad te Arnhem en auditeur-militair, 1814-1923
Staten van militairen die gedagvaard zijn, met vermelding van gegevens over de misdrijven en overtredingen, de behandeling van hun zaak en de straf, aangelegd door de auditeur-militair, 1842-1860, 1886-1918.
323
1853-1860
In de lijsten van gedagvaarde stonden een aantal mannen met achternamen die begonnen met een V., maar geen van de leeftijden van deze mannen correspondeerde met die van V.
Het leverde wel een bijzondere toevalstreffer op, maar daarover in een andere post meer.
Bijzondere dank in deze aan de medewerkers van het Gelders Archief die mijn scan verzoek zo snel in behandeling hebben genomen.
Het aantal opties begon nu behoorlijk af te nemen.
Er bleef er eigenlijk nog maar een over.
Inschrijvingsregister gedetineerde mannen
Geschreven stond dat V. zich vrijwillig als deserteur gemeld had in Breda.
Van eerdere onderzoeken kende ik dit soort meldingen.
Ik zocht daarom in het Inschrijvingsregister van gedetineerde mannen de periode begin 1855 en het duurde niet lang totdat ik een zeer potentiele kandidaat gevonden had.
Geregistreerde
Johannes Veldhuis (lancier 2e regiment 3e escadron lanciers)leeftijd 44, geboren te Kampen
Misdrijf: doortrekkende militair was aangehouden wegens desertie
Inschrijvingsregister gedetineerde mannen
Gevangenissen in Breda, Archiefnummer 55, Gemeente Breda, Inventarisnummer 180, Periode, 1853-1858
Bijzonder was een aantekening die ik nog niet eerder in deze registers was tegen gekomen er stond geschreven:
“in garnizoen te Roermond doch laatstelijk in franschen dienst”
Deze personalia maakte het mogelijk, de stamboek registratie van Johannes Veldhuis te vinden.
Daaruit bleek ook dat hij niet voor de Krijgsraad in Arnhem was verschenen maar voor een in Overijssel.
Daarnaast was dus ook de leeftijd in het krantenartikel niet correct vermeld.
Maar alles bij elkaar weer veel geleerd en weer een legionair geïdentificeerd.