Discussie
Een krantenartikel over het Franse Vreemdelingenlegioen dat verscheen op 27 december 1935 in het Leeuwarder Nieuwsblad bracht me op het spoor van een uit Friesland afkomstige legionair.
Mogelijk was zijn naam “Waander”
Het artikel leek een soort sluikreclame voor de gecondenseerde melk van “Friesche vlag”. Daarom twijfelde ik ook of er echt een uit Friesland afkomstige legionair was geweest die een brief aan de directie van de Coöp. Condensfabriek „Friesland” had geschreven.
Die twijfel werd enigszins weggenomen door een serie van vier artikelen op basis van verhalen van een eveneens uit Friesland afkomstige legionair, waarschijnlijk dezelfde, die in 1938 in Leeuwarder Nieuwsblad verscheen. Overeenkomstigheden waren o.a. dat hij afkomstig was uit een “dorpje, dat een uur gaans van Leeuwarden is gelegen” en gestationeerd was geweest in Taza en Ksar-es-Souk.
Deze locaties wezen erop dat hij mogelijk ingedeeld was geweest bij het 3e REI.
De vier artikelen uit 1938 heb ik geplaatst in posts op deze website getiteld “Het Fransche Vreemdelingenlegioen. Beschreven door een Fries”.
Met name door de informatie in het laatste artikel konden uiteindelijk aantal vermoedens worden bevestigd.
Allereerst de legionair die in 1935 een brief aan de directie van de Coöp. Condensfabriek „Friesland” had geschreven was inderdaad dezelfde als in de serie artikelen.
In deel IV van die serie is zelfs dit “Friesche vlag” artikel integraal opgenomen.
Eenheid
Verder staat in dit deel dat hij ingedeeld was bij de 10de Compagnie van het 3eme Regiment Etranger d’lnfanterie .
In een extract uit een dagorder van die Regiment staat zelfs zijn naam Waander en registratie nummer 6963.
3eme Regiment Etranger d’lnfanterie
Décision du 24 Février 1937.
Nominations.
Par application des articles 35 et 36 du decret du 1e Avril 1933 portant reglement sur le service dans l’Armée (Discipline Génerale) Ie Colonel Mantoz, Commandant Ie 3e Regiment Etranger.
Nommé a la date du 1er mars 1937 au grade de 1o classe Ie légionnaire Waander Matricule 6963.
De genoemde Colonel Mantoz was inderdaad commandant van het 3eme Regiment Etranger d’lnfanterie in deze periode.
Ook de vermelde plaatsen waar hij in die periode gelegerd was komen overeen met historische informatie over het 3e REI.
Identiteit
Het is opvallend, dat nadat in de eerdere drie delen er schijnbaar moeite werd gedaan de identiteit van de legionair geheim te houden in deel IV plotseling zijn naam vermeld werd.
Helaas was dit tot nu toe, Februari 2025, nog niet voldoende tot een identificatie te komen.
We weten dat hij afkomstig was uit een dorpje een “uur gaans van Leeuwarden”, zeg maar ca. 5 kilometer.
Iets meer informatie hierover staat in deel I:
“Mijn ouders woonden aan de Rijksstraatweg Leeuwarden—Heerenveen”.
Uit zijn “Friesche vlag” verhaal weten we ook dat er in het dorp een zuivelfabriek was.
Helaas blijkt gezien het aantal zuivelfabrieken die er destijds in Friesland waren, ook dit niet voldoende informatie om tot een identificatie van het dorp te komen.
Zijn geboortejaar is helaas ook niet goed af te leiden uit de beschikbare informatie.
Toen hij de brieven schreef rond 1937 – 1938 zaten zijn vijf jaar er nog niet op.
Zodoende moet hij na 1932 of 1933 dienst hebben genomen.
Het vermelde registratienummer is een regiment specifiek registratie nummer.
De chronologie van dit type registratienummers heb ik tot nu toe nog niet kunnen bepalen.
Als hij toen hij dienst nam circa 20 jaar is geweest zou zijn geboortejaar na 1912 zijn.
Of hij inderdaad bijgetekend heeft om in Tonkin dienst te kunnen doen is ook onbekend.
In de Friesche kranten verschijnen naar deze serie van vier geen artikelen meer van “Waander”.