p.16
[…] Bijna 9 maanden duurde de veldtocht door Grand en Petit Kabylië, meestal lopend. Ik heb er een van mijn indrukwekkendste legioenperiodes beleefd in een prachtig gebied. De trotse bevolking van de bewoonde dorpen kwamen op ons militairen, minder schuchter over als doorgaans in de rest van Algerije, en sommige groepjes lieten zich soms gewillig fotograferen door onze fanatieke hobbyfotograaf, de kapitein. Het liet zich zien of zij overdag voor de Fransen waren.
Nachts moesten zij waarschijnlijk onder druk hun sympathie betuigen aan de F.L.N.(nationale vrijheid front of H.L.L. buiten de wet gestelde). Op zoek naar deze kwalijke elementen begon voor ons een soort kat en muis spel door heel Kabylië. Hier konden zij zich goed schuil houden en laten ravitailleren via de talrijke hoog gelegen dorpen en de steile begroeide bergen.
Nachts saboteerde ze de bergpistes, door op bepaalde afstanden stukken piste weg te graven om zo onze voortgang te vertragen. Dan kon je vele kilometers omweg de steile bergen op en af. Het kon er flink regenen, en men had ons een oude voorraad 2e W.O. camouflage olieregenjassen verstrekt, met een bult erin voor de rugzak. Binnen de tijd van een dag zat een dergelijk condoom vol scheuren, en of liep het zweet langs je lijf af. Ook werden soms muilezels in gezet om spullen te vervoeren over de smalle glibberige berg paadjes. Een groep mannen in bolle oliejassen, met volgepakte muilezels op een trieste regenachtige dag die moeizaam het begroeide bergpad opklauterde; het zou een filmscène kunnen zijn uit ”Ardennen Offensief” van W.O.-2.
Het waren de parachutistenlegionairs van het 1e REP in Noord Afrika.
Het offensief menu bestond uit: observeren, hinderlagen leggen, najagen en er op los. Het kosten duizenden kilometers door heel Kabylië en tientallen eigen slachtoffers, zo ook enkele officieren. Tijdens een gevecht met een vijftiental rebellen verloor de Italiaan Bassi uit mijn sectie een been. Later nog een jonge Duitser die het zelfde overkwam.
[01-06-1959]
Een andere Italiaan, Formidabilé (a) werd op enkele meters van me, dodelijk geraakt door grove hagel in de borst. Het veroorzaakte een vuistgroot uitschot in de rug waar lucht uitpruttelde. Met grote holle ogen staarde hij de ziekenbroeder en mij aan.
“Aider moi, aider moi“, (help me, help me, was het laatste wat hij nog uitbracht voor hij seconden later stierf en bleek wegzakte. Het grove lood vond men terug in zijn rugzak. [01-06-1959]
De tegenpartijen hadden wapens van allerlei makelij, van lichte kanonnen tot anti tank wapens. Ooit had ik de gelegenheid met een buitgemaakte Winchester geweer te schieten. Een kort geweer met venijnige terugslag. Ook jachtgeweren werden door de Fellaha᾿s (boeren opstandelingen) gebruikt, met geprepareerde munitie. Loden bollen werden met enkele centimeters lange staaldraadjes aan elkaar gemaakt. Daarmee kon je iemand letterlijk mee onthoofden.
Afgelegen moeilijk bereikbare grotten, werden vaak gebruikt door ” buiten de wet gestelde”, (hll, )hors la loi, en overschotjes FLN strijders.
Vanuit dergelijke nesten vochten ze, tot de dood er op volgde!…
Ruim 8 maanden door Kabylië, veelal op noodrantsoenen, het wend op den duur. Met kerstmis werden we in een grote tent verrast op wijn, Kronenbourg bier en een warme maaltijd (uit blik). Zomers vond men er fraai gecultiveerde groente tuintjes op de vruchtbare stroken langs de beken in de dalen. Paprika, koflook, soorten pepers, ui, verse vijgen abrikozen en watermeloen.
In de vredige schoonheid van zo᾿n rustiek stukje Kabylië, lag dan weer een welkome aanvulling op het saaie noodrantsoen.
[ Coll. NLL. Convolut Hitzer, Gerard ]
p.17
Tijdelijke verlaten boerderijhoven waren ook zeer in trek. Soms bleef men een week op zo᾿n plek. Door die verandering van spijs en rust kwam je meerdere kilo᾿s aan.
Iedere legionair speelde dan chef kok. Schapen, geiten of zelfs kalveren werden geslacht. Loslopende kippen werden meteen gearresteerd.
Ergens in het Grand Kabylië 1959/60, in de schaduw der bomen van een stukje aards paradijs.
Een gevonden oude wateremmer, twee loslopende kippen zonder (laisser- passer),
paprika, uien, hete pepers, look, een klompje vers zout uit de grond,
Alles met het uitgeklede pluimvee in de emmer, water erop, koken maar.
Als toetje: abrikozen of vijgen vers van de boom.
In verschillende regio᾿s in Algerije werden schuilplaatsen ontdekt van de tegenpartij, met propagandamateriaal of flinke blikvoorraden sardien en makreel in olie, of een keer vond men ergens hoog in de rotsen Singer trapnaaimachines met bijbehorende legertextiel, dienende als voorraad voor de FLN.
Ook troffen we tijdens zo᾿n ontdekking enkele bussen met zwart poeder aan, waarmee onze adjudant Sterley wel raad wist. Het was toch maar oud spul, vergiste hij zich! In het open gooide hij er een lucifer in die vooraf doofde. Bij de tweede poging had hij succes. Er volgde een enorme steekvlam.
Na enkele minuten leek hij op een Roodhuid en had de man voorlopig geen kapper nodig.
Een adjudant van het legioen lach je niet uit, dus deden we maar alsof we het erg vonden.
Dikwijls vroeg in de nacht, liefst bij maan stelden we hinderlagen op, ergens op de vele bergpistes. Op een nacht tijdens een vuurgevecht, kwam een legionair uit mijn sectie daar bij om. In een tentzeil droegen we met zes man zijn lichaam terug naar het tijdelijke bivak.
Het maanlicht toonde een klein blauw sterachtig vlekje op het bleke voorhoofd van onze mede legionair en jonge Duitser, Landleiter (b) [26-08-1959].
Op min of meer vlakke plateau᾿s schrok het legioen niet terug van een soms 40 tot 60 km lange terugtocht. Als een automaat door de uren durende eentonige cadans der voetstappen, kon ik al lopende indutten.
Bij plotselinge tussenstops, was je weer snel bij de les of botste je op je voorganger.
In de winter, met regen of een dikke vacht sneeuw, sliepen we soms hoog in de bergen in verlaten ”mechtas” (plaatselijke huisjes). Op veilige afstand werden dan boobytraps opgesteld.
Onze kapitein Estoup was de bedenker. Met handgranaat, elektrische detonator, een platte batterij, twee spijkers en een stukje plank, installeerde hij die dingen.
Een vissnoertje als struikeldraadje over het bergpad gespannen deed de rest.
De enige vijandelijke slachtoffers in Kabylië, waren meestal jakhalzen.
Nuttige opruimers, en niet kieskeurig. Ze groeven ondiep begraven rebellenlijken op.
In Kabylië kon het koud zijn. Dat bleek uit de keer tijdens een tocht door een pak sneeuw, dat in de rotsholtes ooit metersdik lag ingestormd, en onze tolkgids uit die streek, door kou bevangen en uitgeput een schuiver maakte en onder een dik pak sneeuw verdween.
Na enig graafwerk werd de man teruggevonden. Met enkele flaconnetjes “eau de vie “uit onze noodrantsoenen werd hij weer tot leven gewekt. De alcoholzonde die hij gedwongen moest ondergaan mag Allah hem niet aanrekenen. Ook de persoonlijke hygiënische verzorging tijdens de tocht door Kabylië liet te wensen over. Soms met de helm water tappen uit de 1000 litertank bij de camions op een winderige bergkruin. Twee maal in de bijna 9 maanden konden we een goed bad nemen in een of ander plaatselijk nog met hout gestookt badhuisje. In de warmere maanden met kleine groepjes in beekjes of riviertjes, met uitgezette wachtposten die het omliggende terrein bewaakten.
Vlooien, kledingluizen en morpioenen (platjes) werden dan ook soms erg intiem met de legionairs van het 1e REP.
Algiers Januari 1960, grote manifestaties in de vorm van de barricades.
Het regiment werd voor korte tijd terug geroepen naar de hoofdstad. We werden de barricades ingestuurd, waar zich in korte tijd enkele tien duizenden gewapende ”pieds noirs” achter opgeworpen steenhopen hadden opgesteld in grote gedeelten van Algiers.’s […]
(a)
Francesco FORMIDABILE
Mort pour la France le 01-06-1959 (Algérie)
Né(e) le/en 17-07-1930
28 ans, 10 mois et 15 joursMention Mort pour la France
Sources Service historique de la Défense, Caen
(b)
Alfred LANDLEITER
Mort pour la France le 26-08-1959 (Algérie)
Né(e) le/en 18-09-1935
23 ans, 11 mois et 8 jours
Mention Mort pour la France
Sources Service historique de la Défense, Caen