Inleiding
Er was medio Augustus 1959 even veel te doen in de Nederlandse pers omtrent ronselen voor het Franse Vreemdelingenlegioen.
Het toeval wilde dat er kort na elkaar twee vermoedelijke gevallen van ronselarij waren.
Het eerste geval betrof twee Nederlandse zeelieden, J. van Raamt en J. Klaasen Bos.
Deze namen inderdaad dienst in het Franse Vreemdelingenlegioen, maar deden dit uit vrije wil.
De casus A. van Iersel
Het twee geval betrof de 18-jarige A. van Iersel uit Den Bosch.
Het begon als een simpele miscommunicatie tijdens een vakantie in Zwitserland en Italië maar escaleerde tot een situatie vol spanning en verkeerde aannames. Wat was er gebeurd.
De 18-jarige A. van Iersel uit Den Bosch en zijn vriend K. van Stiphout waren onderweg naar Italië toen er verwarring ontstond. Ze raakten elkaar kwijt tijdens het liften, waarbij Van Iersel ook zijn paspoort verloor. Dit leidde ertoe dat Van Iersel naar Bern moest gaan om een nieuw paspoort te verkrijgen, aangezien hij zonder dit document de Zwitsers-Italiaanse grens niet kon oversteken.
Ondertussen dacht Van Stiphout, door benaderingen van vreemdelingen en een gebrek aan contact met zijn vriend, dat Van Iersel mogelijk was geronseld voor het Vreemdelingenlegioen.
Dit veroorzaakte paniek en de betrokkenheid van de politie, het consulaat en zelfs Interpol.
Uiteindelijk bleek het een misverstand en konden de vrienden elkaar weer ontmoeten.
Bijgaande drie varianten van krantenartikelen over de gebeurtenis die duidelijk verschillen van toon en presentatie.
De “Nieuwe Tilburgsche Courant” zette een dramatische toon neer door te verwijzen naar vermoedelijke ronselpraktijken en de spanning die de situatie veroorzaakte.
Het “Algemeen Dagblad” Benadrukt het praktische aspect van de situatie, zoals het verkrijgen van het nieuwe paspoort en de misverstanden.
“Het Binnenhof” was bondig en feitelijk in zijn verslaggeving zonder al te veel emotie of drama.
[ Opmerking: de kranten schrijven Limona, dit moet zijn Limone ]
Verloren paspoort bracht fantasie aan het werken
Op de redacties van verschillende Nederlandse kranten heeft men gisteren met spanning gelezen over de verdwijning van een 18-jarige Bosschenaar, A. v. lersel, aan de Zwitsers-Italiaanse grens. In het uit Limona (Italië) afkomstige bericht, werd gesuggereerd dat de Nederlander zou zijn geronseld voor het Vreemdelingenlegioen. Het zou in deze omgeving vaker voorkomen, dat iemand verdween om later te worden teruggevonden in het legioen.
In het bericht werd verzocht niet tot publikatie te willen overgaan, omdat de ouders nog niet op de hoogte waren gesteld van het schokkende nieuws, dat afkomstig was van een reisgenoot van Van Iersel, die de laatste bij het liften was kwijt geraakt en aan de hand van. een ontmoeting met een chauffeur tot beangstigende conclusies kwam.
Intussen blijkt de gehele affaire niet zo dramatisch te zijn als werd vermoed. Gebleken is dat Van Iersel zijn reismakker was kwijtgeraakt, alsmede zijn paspoort. Door de laatste omstandigheid kon hij zijn makker niet naar het einddoel volgen en moest hij zich eerst tot de ambassade in Bern wenden, die intussen een nieuw paspoort heeft verschaft, waardoor Van Iersel zich reeds heeft of zal kunnen verenigen met zijn vriend.
[ Nieuwe Tilburgsche courant 14-08-1959 ]
Nederlandse gymnasiast was verdwenen – niet ontvoerd
Eigen nieuwsdienst DEN BOSCH/LIMONA (Italië). — De enigszins domme techniek van liften van twee jonge Nederlanders en een begrijpelijkerwijs daaruit voortgevloeid misverstand heeft de afgelopen dagen veel consternatie en ongerustheid veroorzaakt, in Den Bosch : zowel als in het Italiaanse stadje Limona aan het Gardameer. De achttienjarige A. van Iersel uit Den Bosch zou, liftend op weg naar Italië, zijn vermist — wellicht zelfs zijn ontvoerd. Van Iersel, een gymnasiast, was met , de eveneens achttienjarige Kees van Stiphout uit Den Bosch gaan liften naar Italië. Maandag wilden zij trachten van, Zürich Limona te bereiken, waar zij een zuster van Van Stiphout zouden aantreffen. Bij Bullach, in de buurt van Zürich, wachtten de jongens bij een overweg op; een automobilist, die hen van dienst zou kunnen zijn. Van Iersel bleef bij een overweg staan, Van Stiphout was een eindje doorgelopen. Toen Van Stiphout later terugkeerde was zijn vriend verdwenen. Aanvankelijk meende Van Stiphout, dat zijn vriend een lift had gekregen. Daarom maakte ook hij gebruik van het aanbod van een automobilist, die hem tot de Italiaanse grens wilde brengen. Daar vond hij Van Iersel echter niet. Bij de grens gebeurde het tweemaal — in Bellinzona en aan de grenspost Piazzo — dat Van Stiphout door een onbekende in een auto werd aangehouden. Hem werd werk aangeboden en een briefje in de handen gedrukt met een adres, waar hij zich kon vervoegen. Van Stiphout kreeg toen argwaan. Hij vreesde dat zijn vriend in handen van een ronselaar van het Vreemdelingenlegioen was gevallen en toen hij ook in Limona zijn vriend niet vond heeft hij terstond de Nederlandse consul en de Italiaanse politie gewaarschuwd. In het uitgebreide onderzoek dat volgde, werd zelfs Interpol gemengd. Van Stiphout had echter niet Van Iersels ouders in Den Bosch gewaarschuwd, wellicht om hen niet ongerust te maken. Anders had hij kunnen horen, dat de hele „vermissing” op een misverstand berustte. Van Iersel kon namelijk de Zwitsers Italiaanse grens niet over omdat. . . . Van Stiphout zijn paspoort op zak had.
De “verdwenen” Bosschenaar was teruggegaan naar Bern om op de ambassade een nieuw paspoort te vragen. Omdat hij minderjarig was moesten de ouders in Nederland worden opgebeld, die een machtiging moesten geven.
Die machtiging is intussen in Bern aangenomen en gisteren is Van Iersel van Bern naar Limona vertrokken.
[ Algemeen Dagblad 14-08-1959 ]
Nederlandse jongen niet ontvoerd
OP WEG NAAR NEDERLAND
(Van onze correspondent) BERN. — De 18-jarige A. van Iersel uit Den Bosch, die gisteren tijdens een lifttocht via Zwitserland naar het Gardameer in Italië als vermist was opgegeven, blijkt onderweg te zijn naar Nederland. Hij had zich enkele dagen geleden gemeld bij de Nederlandse ambassade te Bern omdat hij zijn paspoort kwijt was. Zijn 18-jarige reisgenoot K. van Stipthout, eveneens uit Den Bosch, had alle papieren bij zich.
Gisteren ging het gerucht dat Van Iersel was geronseld of ontvoerd voor het vreemdelingenlegioen.
De beide jongens waren ieder voor zich gaan liften.
Bij de Zwitsers-Italiaanse grens was Van Stipthout tweemaal aangesproken door een man in een zwarte auto, die hem ongevraagd werk aanbood en erop aandrong met hem mee te rijden. De jongen ging daarop niet in, en waarschuwde in Limona de politie, toen zijn vriend niet kwam opdagen. Deze was evenwel naar Bern teruggekeerd en kreeg daar een nieuw paspoort.
[ Het Binnenhof 14-08-1959 ]